วิถีชีวิตล้านนา
วิถีล้านนา คือการเล่าขานถึงพื้นฐานของชาวล้านนาและกลุ่มชาติพันธุ์ไท-ลาวที่มีวัฒนธรรมร่วมกันทั้งด้านภาษา ประเพณี การกินอยู่ ความเชื่อ รวมทั้งความคิด ทำให้เห็นบุคลิกของคนล้านนาที่มองโลกภายนอกอย่างเงียบๆ ด้วยวิสัยทัศน์ส่วนตัว วิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของชาวล้านนา คนไทยในอาณาจักรล้านนามีชีวิตและความเป็นอยู่โดยการประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา หุบเขา มีพื้นที่ราบจำนวนน้อย คือ ประมาณ1/4 ของพื้นที่ทั้งหมด ชาวบ้านทำนาแบบนาทดน้ำ พื้นที่สูงปลูกข้าวไร่ พื้นที่ที่ราบในแอ่งเขาอุดมสมบูรณ์ ปลูกข้าว และพืชอื่น ๆ ได้ดี คือ พื้นที่ราบแอ่งเชียงใหม่ ลำพูน และแอ่งเชียงราย ส่วนลำปาง แพร่ น่าน ผลิตข้าวได้น้อย ระบบเศรษฐกิจเป็นแบบผลิตเพื่อให้พออยู่พอกิน การติดต่อค้าขายระหว่างกันก็จะเป็นประเภทวัวต่าง(เกวียน) สินค้ามีของป่า เกลือ ผ้า อัญมณี เป็นต้น ส่วนการค้าขายในหมู่บ้านก็จะมี “กาดมั่ว” ใครมีของอะไรก็นำมาวางขายได้ คนไทยภาคเหนือนิยมปลูกบ้านอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นหมู่บ้าน หากพื้นที่ใดอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การทำนา มีแม่น้ำไหลผ่าน ก็จะมีหมู่บ้านตั้งเป็นระยะ ๆ เรื่อยไปตามแม่น้ำ ลักษณะบ้านจะเป็นบ้านไม้ยกสูง มีใต้ถุนโล่ง เป็นที่เก็บของเครื่องมือทำเกษตร และเป็นที่ทำงานหรือพักผ่อนยามว่างได้ด้วย บ้านของชาวเหนือนิยมมุงกระเบื้องหรือชาวบ้านเรียกว่าดินขอ หรือบางครั้งก็มุงด้วยแผ่นไม้สักซึ่งทำเป็นแผ่นเล็ก ๆ […]
ประเพณีปี๋ใหม่เมือง
สงกรานต์งานประเพณี ถือเป็นช่วงแรกของการเริ่มต้นปี๋ใหม่เมือง หรือสงกรานต์งานประเพณี โดยแบ่งออกเป็นวันที่ 13 เมษายน หรือวันสังขารล่อง ถือเป็นวันสิ้นสุดของปี โดยจะมีการยิงปืน ยิงสโพก และจุดประทัดตั้งแต่ก่อนสว่างเพื่อขับไล่สิ่งไม่ดี วันนี้ต้องเก็บกวาดบ้านเรือน และ ทำความสะอาดวัด ประเพณีปี๋ใหม่เมือง วันที่ 13 เมษายน วันแรกของประเพณีสงกรานต์ เรียกว่า “วันสังขานต์ล่อง” หรือ วันสังขารล่อง หรือ วันสังกรานต์ล่อง ซึ่ง “สังขานต์” คือคำว่า “สงกรานต์” ในภาษาสันสกฤต แปลว่า “ก้าวล่วงแล้ว” สื่อความหมายถึงอายุของคนเราที่ล่วงเลยไปอีกปี ในตอนเช้าชาวบ้านจะยิงปืนหรือจุดประทัด เพื่อเป็นการขับไล่สิ่งชั่วร้ายในปีเก่าให้พ้นไป จากนั้นจะเริ่มทำความสะอาดบ้านเรือน ทำความสะอาดร่างกายและแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าใหม่ เพื่อต้อนรับปีใหม่ วันที่ 14 เมษายน วันแรกของประเพณีสงกรานต์ เรียกว่า “วันสังขานต์ล่อง” หรือ วันสังขารล่อง หรือ วันสังกรานต์ล่อง ซึ่ง “สังขานต์” คือคำว่า “สงกรานต์” ในภาษาสันสกฤต แปลว่า “ก้าวล่วงแล้ว” […]